Yoqilg‘i quyish shoxobchasida sifatsiz benzin quyilgan bo‘lsa nima qilish kerak?

O‘zbekistonda avtomobil egalari ko‘pincha yonilg‘i sifatini tanqid qilishadi. Bunday muammo bilan qayerga murojaat qilish kerak?

Mamlakatimizda sifatsiz yonilg‘iga ko‘pchilik haydovchilar shikoyat qilishadi — kimdir detonatsiyaga duch keladi, kimdir tezlanishda siltanishga, ba’zilarning esa yonilg‘i quyishdan keyin dvigateli umuman ishlamay qoladi. Ammo kam odam biladiki, sifatsiz yonilg‘i tufayli AYOQSH (avtomobillarga yonilg‘i quyish shoxobchasi)larda mamlakatda avtomobil egalariga ta’mirlash xarajatlari qoplangan holatlar bo‘lgan.

Tanqid rasmiy tekshiruvga aylanishi va yuridik kuchga ega bo‘lishi uchun ma’lum hujjatlarni to‘plash kerak:

1. Yonilg‘i quyishdan keyin chekni saqlash.

Usiz ma’lum bir AYOQSHdan yonilg‘i xarid qilingani faktini isbotlab bo‘lmaydi. Chek — ishning asosiy hujjati.

2. Energiya nazorati inspeksiyasiga qo‘ng‘iroq qilish.

Ishonch telefoni 71 208-10-15 – O‘zbekistonning barcha hududlari uchun.

AYOQSH nomi va manzilini, yonilg‘i quyish vaqtini va muammoni tasvirlash zarur.

3. Ekspert xulosasini olish.

Agar yonilg‘i tufayli avtomobil ishdan chiqqan bo‘lsa, servis markazining xulosasi kerak bo‘ladi. Tekshiruvdan so‘ng unda to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘rsatilishi kerak: nosozlik yonilg‘ining kimyoviy tarkibi tufayli yuz bergan.

4. Oqibatlarni qayd etish.

Agregatlari ochilgandan va nuqsonlar aniqlangandan so‘ng quyidagilarning holatini video yoki fotosuratlarga olish maqsadga muvofiq:

• yonilg‘i stantsiyasi,
• yonilg‘i filtri,
• forsunkalar,
• o‘t oldirish svechalari.

Bu sudda qo‘shimcha dalil sifatida asqotadi. Shuningdek, barcha tergov-taftish ishlari va kompensatsiya to‘lovi tugagunga qadar ishdan chiqqan detallarni tashlab yubormaslikni maslahat beramiz.

Murakkablik qayerda boshlanadi?

Inspektorlar to‘xtab qolgan avtomobilning yonilg‘i bakidan tekshirish uchun yonilg‘ini olish huquqiga ega emas. Namuna faqat AYOQSH ning o‘zida — yer osti rezervuarlaridan olinadi. Bu namunalar laboratoriya tahlili uchun yuboriladi va GOST talablariga muvofiqligi tekshiriladi.

Agar ekspertiza yonilg‘i haqiqatan ham sifatsiz ekanligini ko‘rsatsa, sudni yutib chiqish uchun haqiqiy imkoniyat paydo bo‘ladi.

Dastlabki belgilarga qarab benzin sifatsiz ekanligini qanday tushunish mumkin?

• Atsetonga o‘xshash o‘tkir hid.
• Kuchli detonatsiya, ayniqsa past aylanishlarda yoki konditsioner yoqilganda.
• Uskunalar panelida dvigatel nosozligi indikatori Check engine yonib qoldi.
• Yonilg‘i quyishdan keyin chiqindi gaz hidining o‘zgarishi.
• Avtomobilning tezlanishi yo‘qoldi, akseleratorga reaksiyasi beqaror.
• Harakatlanishda siltanishlar, mashina tepkilay boshlaydi va yo‘taladi.

 Bundan keyin nima qilish kerak?

Asosiy nuqta — AYOQSHdan olingan yonilg‘i ekspertizasi. Agar qoida buzilganligi tasdiqlansa, sud odatda haydovchi tomonida bo‘ladi. Biroq aynan ekspertiza hujjatini olish qiyin.

Jarayon haqiqatan ham murakkab, ba’zi joylarda chalkash, va sud muhokamasi uzoq vaqt olishi mumkin. Ammo amaliyot shuni ko‘rsatadi: agar dalillarga e’tibor berilsa va qoidalarga muvofiq harakat qilinsa, kompensatsiya olish mumkin.

Hatto sudlashishni istamasangiz yoki avtomobil me’yorga kelgan bo‘lsa-da, ammo yonilg‘i sifatsiz sotilayotganiga shubha bo‘lsa, tekshiruv chaqirish uchun energiya nazorati inspeksiyasiga xabar berish mumkin.