O‘zbekiston yoqilg‘i quyish shoxobchalaridan Rossiya benzini yo‘qolishi mumkinmi?
Rossiyada yoqilg‘i eksportiga qo‘yilgan taqiq 2026-yil 31-iyulgacha uzaytirildi.
Shu bilan birga, ayrim manbalarda cheklovlar 2026-yilning noyabr oyigacha amalda bo‘lishi mumkinligi ko‘rsatilmoqda. Bunday qaror Rossiya Federatsiyasining bir qator hududlarida yoqilg‘i tanqisligi kuzatilayotgani va yetkazib berish yo‘nalishlari o‘zgartirilgani sababli ichki yoqilg‘i bozorida barqarorlikni saqlash maqsadida qabul qilingan.
Bu O‘zbekiston uchun nimani anglatadi?
Eksportga qo‘yilgan taqiqning uzaytirilishi respublikadagi Rossiya benzini zaxiralarining kamayishiga va oqibatda xarid narxlarining o‘sishiga olib kelishi mumkin. Garchi hukumatlararo kelishuvlar Rossiya Federatsiyasidan O‘zbekistonga yoqilg‘i-moylash mahsulotlari importiga ta’sir qilmasligi kerak bo‘lsa-da, ayni paytda mamlakat bo‘ylab va Toshkentda ayrim joylarda Rossiyada ishlab chiqarilgan Ai-95, 98 va 100 markali benzin sotuvda yo‘q.
Bu nimaga olib kelishi mumkin?
Buning oqibatlarini birinchi navbatda zamonaviy va gibrid avtomobil egalari his qiladi. Mercedes-Benz, BMW, Porsche, Toyota, shuningdek, Chery, Kia, Hyundai, Li Auto hamda boshqa ko‘plab brendlarning aksariyat yangi modellari AI-95 va undan yuqori markali benzindan foydalanishga mo‘ljallangan.
Agar yuqori oktanli yoqilg‘i zaxiralari keskin kamayib ketsa, haydovchilar 92-benzinga o‘tishga, gibrid avtomobil egalari esa o‘z mashinalarini elektr quvvati bilan tez-tez zaryadlashga majbur bo‘ladi. Yoqilg‘i quyish shoxobchalarida, ayniqsa, talab yuqori bo‘lgan paytlarda, navbatlar yuzaga kelishi ham ehtimoldan xoli emas.
Hozircha inqiroz haqida gapirishga hali erta, chunki O‘zbekistonda ham AI-95 markali benzin ishlab chiqariladi. Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar-aprel oylarida O‘zbekistonda 417,5 ming tonna avtomobil benzini ishlab chiqarilgan bo‘lib, bu 2025-yilning shu davriga nisbatan 7 foizga ko‘pdir. Biroq, bu hajm bozordagi barcha talabni qondira olmaydi — Bojxona qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, ayni davrda mamlakatga 568,7 ming tonna benzin import qilingan. Qolaversa, benzin ishlab chiqarish uchun Rossiya neftidan ham foydalaniladi.
