10 000 dollargacha bo‘lgan BMW. O‘zbekistonda nima sotib olish mumkin?

Nemis avtomobillari O‘zbekistonda doimo qadrlangan, biroq ularni xarid qilishga hamma ham jur’at eta olmaydi.

BMW modellari, ayniqsa, shunchaki harakatlanish vositasiga emas, balki yo‘lda yaqqol ajralib turadigan o‘ziga xos xarakterga ega avtomobilga ega bo‘lishni istaganlarni jalb etadi. Biroq eski BMW xarid qilish — mashinaning narxi har doim ham asosiy xarajat bo‘lavermaydigan holatdir.

Agar byudjet 10 000 dollar yoki 117–118 mln so‘m atrofida bo‘lsa, ikkilamchi bozordan BMW topish to‘liq imkonli. Biroq xarid qilishdan oldin kuzov va dvigatel holatini, mazkur model uchun ehtiyot qismlarning topilishini hamda avtomobilga xizmat ko‘rsatadigan servis ustalarining malakasini inobatga olish zarur.

O‘zbekistonda BMW bilan bog‘liq asosiy muammo uni sotib olishda emas, balki keyingi texnik xizmat ko‘rsatishdadir. Ba’zi detallarni zamonaviy mashinalarga qaraganda uzoqroq qidirishga to‘g‘ri keladi, ularning narxi esa qo‘shni davlatlardagidan ancha farq qilishi mumkin.

Masalan, O‘zbekistonda “uchinchi seriya”dagi BMW E46 uchun butun va ishchi holatdagi tom lyukini topish qiyin, narxi esa 200 dan 400 dollargacha bo‘lishi mumkin. Qozog‘istonda esa avtorazborda xuddi shunday detal taxminan 70 dollar turadi. Bunga sabab — Qozog‘istonda 90-yillar va 2000-yillarda olib kirilgan BMW avtomobillari hamda avtorazborlar soni ancha ko‘p, shu tufayli u yerda ehtiyot qismlarni topish osonroq va sezilarli darajada arzonroq.

Yana bir muammo — servis. Har qanday usta ham eski BMWni to‘g‘ri tashxis qilib, sifatli xizmat ko‘rsata olmaydi. Shu sababli, xarid qilishdan oldin aynan nemis avtomobillarining eski avlodlari bilan yaxshi tanish bo‘lgan mutaxassisni topish va u bilan maslahatlashish ma’qul: undan modelning xos “kasalliklari”, eng qimmat ehtiyot qismlar va uzellar narxi hamda mashinani tekshirishda nimaga alohida e’tibor qaratish lozimligini bilib olish kerak.

Faqat kuzoviga qarab BMW xarid qilmang

Ha, kuzov — avtomobilning eng qimmat qismi, ammo Bavariya mashinalarida alohida e’tiborga loyiq narsa uning “yuragi”, ya’ni dvigatelidir.

Eski BMW egalari ko‘pincha ularga yangiroq modellarning dvigatellarini o‘rnatishadi. Shu bois 90-yillarga tegishli avtomobil ancha zamonaviy va ishonchli dvigatel bilan jihozlangan bo‘lishi mumkin.

Masalan, uchinchi seriyadagi BMW E30 modelida zavoddan o‘rnatilmagan M10B18 va hatto M54B30 dvigatellarini ham uchratish mumkin.  Faqatgina kuzov holatiga qarab qolmay, ayni paytda qanday dvigatel o‘rnatilganini va almashtirish ishlari qanchalik sifatli bajarilganini aniqlash juda muhim.

BMW dvigatelining belgilarida M harfidan keyingi birinchi raqam dvigatel turkumiga, B harfidan keyingi belgilar esa uning ish hajmiga ishora qiladi. Bunda xaridor uchun faqat nomiga qarab baho berish emas, balki motorni aniq modifikatsiyasi, texnik holati va unga xizmat ko‘rsatish tarixiga qarash muhimroqdir.

Agar siz haydash paytida haqiqiy zavq va his-tuyg‘ularni tuyishni istasangiz, hajmi 2 litrdan boshlanadigan qatorli olti silindrli dvigatellarga qaraganingiz ma’qul. Ular yoqimli dinamika hamda BMWga xos bo‘lgan silliq va ravon ishlashni ta’minlaydi. Biroq buning ortidan xizmat ko‘rsatish xarajatlari ham oshadi: dvigatel qanchalik murakkab va kuchli bo‘lsa, uni ta’minlash ham shunchalik qimmatga tushadi.

Endi O‘zbekiston avtomobil bozorida 10 000 dollargacha bo‘lgan byudjetda BMW qaysi modellarini ko‘rib chiqishga arziydiganini saralab chiqamiz.

BMW uchinchi seriya, E30, 1981–1994-yillar

E30 — ushbu to‘plamdagi eng ko‘p yillik va eng arzon variantlardan biridir. Aynan avtomobilning yoshi tufayli kuzovning holati xarid vaqtidagi asosiy mezonga aylanadi. Mazkur avlodda kuzovning bir nechta turi mavjud bo‘lgan: sedan, universal, kupe va kabriolet. O‘zbekistonda esa ko‘proq sedanlar uchraydi.

Avtomobil tashqi tomondan yaxshi ko‘rinsa ham, uning ostonalari (poroglari), g‘ildirak arkalari, tag qismi, osma elementlar mahkamlangan joylar va avvalgi ta’mirlash izlarini sinchiklab tekshirish zarur. BMW kuzovlari zavoddayoq korroziyadan puxta himoyalangan, bundan tashqari, O‘zbekistonning quruq iqlimi sababli avtomobillar ancha sekin zanglaydi. Shunday bo‘lsa-da, bir necha o‘n yillik ekspluatatsiyadan so‘ng muammosiz kuzov topish amrimahol.

E30 ning asosiy ustunligi — vaznining yengilligi. Rusumiga qarab, avtomobil taxminan 1,1 tonna tosh bosadi, shu bois hatto ancha oddiy dvigatel ham rulda haqiqiy sportcha zavqni taqdim eta oladi.

Yaxshi saqlangan nusxa kundalik haydash yoki restavratsiya uchun ajoyib asos bo‘la oladi, avariyaga uchragan mashinalar esa drift yoxud halqa poygalari loyihasiga asqotadi.

O‘zbekistonda uchinchi seriyadagi BMW E30 narxlari 1300 dollardan boshlanadi.

Beshinchi seriyali BMW, E34, 1987–1997

E34 “beshliklari” hozirgacha O‘zbekiston haydovchilariga, ayniqsa yoshi kattaroq insonlarga juda yaxshi tanish. O‘z vaqtida bu model obro‘li hisoblangan va yuqori mavqe ramzi bo‘lgan. Kuzovlar qatorida universal ham bor edi.

Bugungi kunda ushbu avloddagi 5-seriya, avvalo, o‘zining klassik BMW uslubidagi dizayni va yoqimli boshqaruv hissi bilan qiziqish uyg‘otadi. Biroq yillar o‘z so‘zini aytmoqda — haqiqatan tirik qolgan nusxasini topish borgan sari qiyinlashib bormoqda.

Xarid paytida, xuddi E30 kabi, asosiy e’tiborni kuzovga qaratish lozim. Qolaversa, E34 uchun ayrim ehtiyot qismlar ancha qimmat turishi va ularni topish vaqt talab qilishi mumkin.

O‘zbekistonda E34 kuzovidagi beshinchi seriya BMW sedanlariningnarxi 2500 dollardan boshlanadi.
Uchinchi seriyali BMW, E36, 1990–2001

E36 avlodi — hamyonbop narxda nisbatan yangiroq BMW minishni istaganlar uchun eng qiziqarli variantlardan biri. Buning ustiga, O‘zbekiston yo‘llarida bunday avtomobillar hali ham ancha tez-tez uchrab turadi.

Bu model 90-yillardagi sport sedanlariga xos uslubni belgilab bergan dizayni, tyuning uchun ko‘plab variantlari va drift-loyiha qurish uchun yaxshi poydevor ekani bilan, ayniqsa kupe ko‘rinishida o‘ziga jalb qiladi. Uning bir nechta kuzov turlari ishlab chiqarilgan: sedan, universal, kabriolet va uch eshikli Compact xetchbeklari.

Biroq E36 ning kuzov bilan bog‘liq o‘ziga xos yosh muammolari bor. Korroziyadan tashqari, orqa amortizator stakanlari holatini va orqa osma (podveska) mahkamlangan joylarni sinchiklab tekshirish shart — faol haydalgan avtomobillarda bu qismlar jiddiy yeyilgan bo‘lishi mumkin. Shuning uchun E36 ning chiroyli ko‘rinishi hali oldingizda soz nusxa turganini anglatmaydi.

O‘zbekistonda uchinchi seriyadagi BMW E36 narxlari 2000 dollardan boshlanadi.

Beshinchi seriyali BMW, E39, 1995–2004

E39 — ikkilamchi bozordagi eng ommabop BMW 5 Series modellaridan biri. O‘zbekistonda bu avtomobil hozir ham yo‘llarda tez-tez ko‘zga tashlanadi. U ikki xil kuzov turida ishlab chiqarilgan: sedan va universal.

Oldingi E34 avlodiga qaraganda bunda elektronika va avtomatik tizimlar ko‘proq, demakki, potensial muammo manbalari ham talaygina. Shu bilan birga, yaxshi saqlangan E39 kuzovini topish mutlaqo imkonsiz emas. Aytgancha, 2000-yilda ishlab chiqarilgan shunday ajoyib holatdagi Touringlardan biri yaqindagina Avtoelon.uz saytida sotilgan edi.

Eng muhimi — avtomobilni faqat narxiga qarab tanlamaslik kerak. Agar oldingi egasi texnik xizmat ko‘rsatishda uzoq vaqt tejamkorlik qilgan bo‘lsa, arzon E39 tezda qimmatbaho loyihaga aylanib ketishi mumkin. Qolaversa, mashinani yaxshi holatda sotib olgan taqdirda ham, uning ta’minoti arzon tushmasligini yodda tutish lozim.

O‘zbekistonda beshinchi seriyadagi BMW E39 narxlari 6000 dollardan boshlanadi.

BMW uchinchi seriyasi, E46, 1998–2003

E46 “uchliklari” — to‘plamimizdagi eng qimmat, biroq ayni paytda xarid uchun eng jozibali variantlardan biri hisoblanadi.

Mazkur model kuzovi zangga qarshi yanada sifatli ishlovga ega bo‘lgan, shu bois uchinchi seriyaning ayrim eski avlodlariga qaraganda yaxshi saqlangan nusxasini topish osonroq. Bundan tashqari, E46 modeli E36 ga nisbatan ko‘proq tirajda chiqarilgan, bu esa ehtiyot qismlarining borligi va nisbatan hamyonbopligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

Biroq bu yerda muhim bir jihat bor: dunyoda avtomobillar sonining ko‘pligi O‘zbekistonda kerakli qism darhol topiladi degani emas. Mahalliy bozorda ba’zi detallarni baribir qidirishga, buyurtma qilishga yoki boshqa mamlakatlardagi avtorazborlardan sotib olishga to‘g‘ri keladi.

10 000 dollargacha bo‘lgan byudjet bilan, agar kuzovi hamda motori soz mashina uchrab qolsa, E46 sedani eng oqilona tanlovlardan biriga aylanishi mumkin. Aytgancha, uning ham bir nechta kuzov variantlari bo‘lgan. To‘rt eshikli sedandan tashqari ikki eshikli kupe, universal, kabriolet va uch eshikli Compact xetchbeklari ishlab chiqarilgan.

O‘zbekistonda uchinchi seriyadagi BMW E46 narxlari 6600 dollardan boshlanadi.

Nimani tanlagan ma’qul?

Agar sizga sodda, yengil BMW va tyuning-loyiha uchun qulay baza kerak bo‘lsa, E30 yoki E36 kuzovidagi 3-seriyaga qarash lozim. Bordiyu kundalik haydash uchun qulayroq avtomobil zarur bo‘lsa, E39 “beshligi” va E46 “uchligi” ancha ma’qul ko‘rinadi. E34 sedan yoki universallari esa an’anaviy dizaynni qadrlaydigan va mashinani kolleksiya holatiga yetkazishga tayyor bo‘lgan ixlosmandlarga ko‘proq mos keladi. Aytgancha, aynan shu avlod retro va klassik avtomobillar ko‘rgazmalarida boshqalariga qaraganda tez-tez uchrab turadi.

Biroq eski BMW sotib olishdagi asosiy qoida o‘zgarishsiz qoladi: kuzovi va dvigatelida muammosi bor arzon variantdan ko‘ra, yaxshi holatdagi oddiyroq avtomobilni xarid qilgan ma’qul. 10 000 dollar byudjet bilan pulning bir qismini dastlabki texnik xizmat va ta’minot uchun zaxirada qoldirgan ma’qul — hatto 20 yoshdan 40 yoshgacha bo‘lgan yaxshi qaralgan mashina ham xariddan so‘ng qo‘shimcha xarajat talab qilishi mumkin.